Szybka wycena

Odpowiemy w ciągu godziny

Najpopularniejsze wpisy

(Nie)Wierne Przekłady Światowej Literatury

Tłumaczenie stosunkowo prostych (jak hasła reklamowe) czy nawet bardziej skomplikowanych i obfitujących w specjalistyczne zwroty (literatura techniczna) tekstów jest zadaniem czasochłonnym ale nie trudnym. Najważniejsze jest by informacje w nich zawarte zostały przełożone w stosunku jeden do jednego, bez utraty czytelności. Problem pojawia się jednak w przypadku literatury pięknej, gdzie tłumaczymy nie słowa, a idee oraz głębokie znaczenia. Często wynika to jednak nie tylko z trudności w przekładzie „ducha” utworu, ale również z lenistwa tłumaczy bądź ich zbytniej wiary we własne umiejętności tłumaczenia tekstów.

Tłumaczenie poezji

Ta koszmarna poezja

Nie odkryję Ameryki, jeśli powiem, że najtrudniejszym do tłumaczenia gatunkiem literackim jest poezja. Na wierszach oraz utworach wierszem pisanych połamały sobie zęby całe zastępy tłumaczy. Mnogość znaczeń, rytm wiersza, a także przesłanie utworu (słynne „Co autor miał na myśli?”) - wszystko to są czynniki, które należy wziąć pod uwagę podczas pracy nad tego typu tekstem.

Zdarza się jednak, że tłumacz postanawia wykazać się kreatywnością, a tym samym zmienić znaczenie całego wiersza. Dobry przykład stanowi tutaj Stanisław Barańczak. Posiadający ogromną wiedzę i umiejętności oraz specjalizujący się w poezji, potrafi przerobić on teksty w stopniu tak dużym, że zaczynają tracić swoje pierwotne znaczenie. Pomimo sporej kontrowersyjności, Barańczak cieszy się jednak w środowisku tłumaczy ogromnym poważaniem.

Tłumaczami poezji, których z czystym sumieniem mogę polecić każdemu, są Józef Paszkowski, Maria Skibniewska,Maciej Słomczyński oraz Tadeusz Boy-Żeleński.

Beletrystyka czyli rozkwit słowotwórstwa

Przekład beletrystyki również potrafi przysporzyć tłumaczowi sporych trudności. Utwory są często bardzo długie, co sprawia, że cały proces bywa niezwykle czasochłonny. Nie usprawiedliwia to jednak nadawania słowom nowych znaczeń lub wręcz tworzenia nowych, w sytuacji, gdy mamy na podorędziu okrzepłe już nazewnictwo. Problem ten dotyczy w szczególności nazw własnych.

Za przykład mogą posłużyć dwa przekłady „Władcy Pierścieni”, epickiej powieści autorstwa J.R.R. Tolkiena. Podczas gdy wszyscy przywykliśmy do przekładu Marii Skibniewskiej (do dziś uznawanego, całkiem słusznie zresztą, za najlepszy), przekład Jerzego Łozińskiego pokazuje jak bardzo zaszkodzić książce może słowotwórstwo podczas jej tłumaczenia. Imiona głównych bohaterów zostały zmienione (Obieżyświat – Łazik, Bilbo BagginsBilbo Bagosz), podobnie jak nazwy krain (Shire zmieniono na Bagoszno). Nawet krasnoludy, a więc słowo już w kontekście fantastyki utarte, Łoziński zastąpił nieszczęsnymi krzatami.

Przykładów jest jednak więcej. Pippi Langstrumpf stała się Fruzią Pończoszanką, znanego z „Alicji w Krainie Czarów” Kota z Cheshire zastąpiono Kotem Znikotem, a Irena Tuwim przekształciła Kubusia Puchatka na Fredzię Phi-Phi. Pokazuje to nie tylko złe przygotowanie tłumaczy, ale również kompletny brak szacunku dla czytelników. Książki te nie są już bowiem tylko dziełami konkretnych autorów, ale żyjącymi własnym życiem elementami popkultury.

Dbajmy o wierne przekłady

Tłumaczenie literatury pięknej jest bez wątpienia zadaniem trudnym. Wielość znaczeń oraz konieczność zachowania symboliki są wyzwaniami znacznie większymi niż przekład pojęć oraz suchych słów. Nie usprawiedliwia to jednak błędów najczęściej popełnianych przez tłumaczy. Traktowanie utworu literackiego jak własnego placu zabaw, naktórym można się wykazać, w najlepszym wypadku spowoduje niesmak u czytelników. W najgorszym zakończy się spektakularną porażką, strącając dany przekład w niebyt. Literaturę piękną należy szanować gdyż dotyka ona naszej duszy. Nie traktujemy jej obojętnie, jak instrukcji obsługi lodówki czy informacji o zawartości emulgatorów w ulubionej czekoladzie.



Więcej na naszym blogu

Tłumaczenia Medyczne i Farmaceutyczne – Ogromna Wiedza i Doświadczenie

16.07.2021

Wyobraźmy sobie następującą sytuację. Pacjent, po długim, niestety nieskutecznym leczeniu w Polsce postanawia skorzystać z propozycji kuzynki mieszkającej w Stanach Zjednoczonych i udać się na terapię za ocean. W związku z tym, iż [...]

Więcej

Ślub cywilny a tłumacz przysięgły – jak przebiega taka uroczystość?

16.07.2021

Zawarcie związku małżeńskiego między osobami różnych narodowości oznacza konieczność przetłumaczenia dokumentów przed złożeniem ich w urzędzie stanu cywilnego. Również podczas samej uroczystości niezbędna [...]

Więcej

Czy Zawód Tłumacza ma Przyszłość?

05.08.2021

Wydawać by się mogło, że w dobie dynamicznego rozwoju nowych technologii, praca tłumacza nie będzie już potrzebna. Jednak czy maszyna jest w stanie rozszyfrować skomplikowany i abstrakcyjny sposób myślenia człowieka albo wyrazić jego [...]

Więcej

Poznaj Różnice Między Tłumaczeniami Konsekutywnymi a Symultanicznymi

05.08.2021

Myśląc o tłumaczeniach, najczęściej rozróżnia się ich wersję ustną oraz pisemną. Tymczasem taki podział zupełnie nie wyczerpuje typów przekładów z języka obcego. Tłumaczenia ustne mogą występować w wersji [...]

Więcej

Profesjonalne Artykuły Medyczne, Synergia Medycyny, Dziennikarstwa i Lingwistyki

05.08.2021

Tworzenie tekstów z zakresu jakiejkolwiek dziedziny, także medycyny, wymaga przede wszystkim określenia autora i odbiorcy treści oraz celu samego tworzenia. Jednak równie ważne jest to, jaką formę przyjmie dana [...]

Więcej

Jak Wygląda Podpisywanie Tłumaczeń Przysięgłych Kwalifikowanym Podpisem Elektronicznym?

05.08.2021

Załatwianie spraw przez internet jest wygodne, a ponadto pozwala zaoszczędzić czas i pieniądze. Jeszcze do niedawna zawieranie umów, załatwianie spraw urzędowych czy odbieranie tłumaczeń przysięgłych przez internet nie było możliwe, [...]

Więcej